NAUČNI ČASOPIS ZA TEORIJU I PRAKSU BIBLIOTEKARSTVA
eISSN 2217-5563 ISSN (Print) 2217-5555
 





Ћирилица Latinica English
 


Goran Trailović
Gradska biblioteka Pančevo
goran@biblioteka-pancevo.org.rs

doi: 10.19090/cit.2024.44.43-55
Br. 44 (Maj 2024), str. 43-55


Prve pozajmne biblioteke u Pančevu:
povodom 100 godina od osnivanja Gradske knjižnice


Sažetak

Gradska knjižnica i muzej, osnovana u Pančevu 1924, uspešno je delovala do Drugog svetskog rata, imala stabilno finansiranje, relativno stručan kadar i veliki broj čitalaca. Bila je jedna od četiri gradske biblioteka u Vojvodini, odnosno sedam u celoj Srbiji koje su delovale između dva rata. Autor je, na osnovu dostupne literature i dokumenata, nastojao da osvetli predistoriju Gradske biblioteke (GBP), odgovori na pitanje zašto nije mogla da bude osnovana ranije, odredi početne godine kada su mogle biti osnovane prve pozajmne knjižnice u Pančevu i njihovu vezu sa GBP. Došlo se do zaključka da su prve čitaonice i biblioteke mogle biti formirane najranije početkom 19. veka, kada je Austrija konačno proterala osmansku vojsku sa ovih prostora i kada su stvoreni preduslovi za kontinuiran privredni, društveni i kulturni razvoj grada. Pažnja je posvećena biblioteci Nemačko-banatske graničarske regimente, jednoj od najvećih i najorganizovanijih knjižnica koje su delovale u godinama pre razvojačenja Vojne granice 1872. Uoči ukidanja Granice, posle više srpskih kasina i čitališta, osniva se biblioteka Srpske pravoslavne crkvene opštine (SPCO), koja je, takođe, imala pozajmni karakter i veliki značaj za pančevačke Srbe.


Ključne reči:

javne biblioteke, Pančevo, Vojvodina, Srbija, istorija, 18–20. vek, manastir Vojlovica, biblioteka Srpske pravoslavne crkvene opštine, biblioteka Nemačko-banatske graničarske regimente, Gradska knjižnica i muzej


Primljeno: 4. aprila 2024.
Ispravke rukopisa: 18. aprila 2024.
Prihvaćeno za objavljivanje: 20. aprila 2024.

Creative Commons License
Prve pozajmne biblioteke u Pančevu: povodom 100 godina od osnivanja Gradske knjižnice by Goran Trailović is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.


Preuzmi pun tekst