Mirjana Marinković
Univerzitet u Beogradu
Filološki fakultet
Katedra za orijentalistiku, Beograd
mirjana.marinkovic65@gmail.com
|
Libraries in the Ottoman Empire
|
|---|
Summary
The paper brings a short survey of history of the library culture developed in the Ottoman Empire. There were various types of libraries in the Ottoman times – sultans’ libraries, private libraries, libraries in mosque and medrese complexes (medrese - traditional İslamic school), independent libraries. There were no public libraries until the end of the 19th century. Both medreses and libraries were supported by pious foundations (vakıfs). Libraries were not dedicated only to the teachers and pupils of medreses but to the other scholars as well. Their foundation deeds are particularly important specifying number of books, the necessary qualifications of the librarians and other staff, their working hours, salaries etc. Sultans of the Ottoman Empire traditionally set up their private libraries within the imperial palace. The most famous are the library of Mehmed II the Conqueror, the library of Süleyman the Magnificient, the library of Enderun founded by Ahmed III. Hamidiye Library founded by Abdülhamid I in İstanbul outside the imperial palace was the only one open to foreign researchers. The first independent library named Köprülü Library was opened in İstanbul in 1678. A number of libraries for public use were founded during the Tulip Age (1718-1730). After the foundation of the Ottoman Scientific Society in 1861. Münif Pasha founded the first modern scientific library. The first public library was established in İstanbul in 1884.
Keywords:
the Ottoman Empire, sultans’ libraries, private libraries, libraries within medrese and mosque complexes, libraries as pious foundations, independent libraries
| |
Osmanlı İmparatorluğu’nda Kütüphaneler
|
|---|
Özet
Bu çalışmada Osmanlı İmparatorluğu’nda gelişen kütüphane kültürünün kısa tarihi verilmektedir. Osmanlı zamanlarında çeşitli kütüphaneler bulunuyordu – sultanların kütüphaneleri, kişisel kütüphaneler, cami ve medrese külliyeleri içerisindeki kütüphaneler, bağımsız kütüphaneler. Kamu kütüphaneleri 19. yüzyılın sonlarına kadar kurulmamıştır. Hem medreseler hem de onlara bağlı kütüphaneler vakıf olarak kurulmuştur. Kütüphaneler sadece müderrislere ve öğrencilere değil diğer alimlere de tahsis edilmiştir. Kitap sayısı, kütüphanecinin (hâzinü’l kütüb) ve diğer personelin gerekli nitelikleri, mesai saatleri, maaşlarını vs. belirttiği için vakfnameleri pek önemlidir. Geleneksel olarak Osmanlı padişahları saray içerisinde özel kütüphanelerini kurmuşlardır. En ünlüleri II. Mehmed Fatih’in Kütüphanesi, Kanuni Sultan Süleyman’ın Kütüphanesi, Sultan III. Ahmet tarafından kurulmuş olan Enderun Kütüphanesidir. I. Abdülhamid tarafindan saray dışında kurulan Hamidiye Kütüphanesi yabancı araştırmacılara açık tek kütüphane idi. Köprülü Kütüphanesi olarak bilinen kütüphane 1678 yılında İstanbul’da açılmış ilk bağımsız kütüphane idi. Lâle Devrinde (1718-1730) birçok kütüphane kamu hizmeti için açılmıştır. 1861 yılında Cemiyyet- İlmiyye-i Osmaniyye’nin kurulmasından sonra Münif Paşa ilk modern bilimsel kütüphaneyi kurmuştur. İlk kamu kütüphanesi İstanbul’da 1884 yılında kurulmuştur.
Anahtar kelimeler:
Osmanlı İmparatorluğu, sultanların kütüphaneleri, özel kütüphaneler, medrese ve cami kütüphaneleri, vakıf olarak kurulmuş kütüphaneler, bağımsız kütüphaneler
Full text (137 KB)
|
